door Andre Breedveld
Ik heb slechte ervaringen met de Hoornaar.
Enkele jaren geleden, tijdens de schaakvakantie bij de Faaker See in Oostenrijk.
Erik en ik zitten ’s avonds het zoveelste vluggertje te spelen, als we op
hetzelfde moment een angstaanjagend geluid registreren.
Aangetrokken door het licht van de plafondlamp vliegt een monsterwesp de
kamer binnen, waarvan wij tot dat onzalige moment het bestaan niet
bevroedden. In de griezelige, roofzuchtige, muil zit iets als een vlinder geklemd.
Wat is wijsheid?
Ik citeer een internet site: “Wat moet je niet doen als je een Hoornaar ziet?
Wilde, slaande, bewegingen maken…Ga niet zwaaien met je handen, want dat
kan de Hoornaar agressief maken…Blijf kalm, houd afstand, minstens 5 meter”.
Ik betreed de keukentrap, gewapend met een theedoek die ik driftig heen en
weer wapper. De Hoornaar is even afgeleid, en na een voltreffer met de doek
belandt hij quasi groggy op de grond. Bijzonder tevreden over mijn daadkracht
kom ik In een flits tot het onzalige besluit een dikkere baddoek te gebruiken om
het insect op te pakken, met de kennelijke bedoeling het buiten weer los te
laten. Niet voor niets doneer ik iedere maand aan Stichting DierenLot. Het
beeld uit het reclamespotje, waar een herstelde ooievaar dankbaar en vrolijk
het vrije luchtruim kiest, staat scherp op mijn netvlies gebrand. Maar deze
vertegenwoordiger uit het dierenrijk bezit, zacht gezegd, een lagere
aaibaarheidsfactor. Dat concludeer ik echter pas als zijn angel, finaal door het
baddoek heen, diep in het vlees van mijn hand, steekt. In antwoord hierop
produceer ik een gil, die de Alpen doet schudden. Intussen heeft de ‘Europese
Paardenwesp’ weer plaatsgenomen op de plafondlamp, om nieuwe krachten te
verzamelen voor een aanval met waarschijnlijk fatale afloop. Pas nu komt Erik
in actie, maar hoe! Hij beklimt ook de trap, gewapend met iets dat ik me niet
meer herinner, maar waarmee hij wel zowel de horzel als de lamp een
vreselijke optater verkoopt. Hoewel de fijne precisie ontbreekt is de ravage er
niet minder om. De lamp is neergestort en ligt, verspreid in 1000
gruzelementen, over de grond en het schaakbord. Hoe we dit moeten uitleggen
aan de appartement verhuurster is op dat moment van latere zorg. De Hoornaar
heeft het storen van gebroeders Breedveld, tijdens een partijtje schaken,
moeten bekopen met de dood. Laat dit als waarschuwing dienen 😊
Maar ook de Horinees is mij de laatste jaren niet welgezind. Ik herinner mij een
vrij recent gespeelde bekerwedstrijd in de Pelikaan tegen Caïssa Eenhoorn,
toen ik een gewonnen eindspel om zeep hielp en genoegen moest nemen met
remise. Nog erger verging het me vorig seizoen in de Topklasse, tegen het
eerste van dezelfde club (Gemiddelde rating 2170. Dan helpt zelfs het
wapperen met een witte theedoek niet). We verloren met ½ – 7 ½ . Alleen
Simon bereikte de veilige remise haven, tegen de in onze kringen welbekende
Robin Duson (Van de grote, bijzonder geslaagde, simultaan begin dit jaar). Mijn
nederlaag was uiterst pijnlijk. In de partij tegen een sterke 2330 speler stond ik,
met een minutieus voorbereide variant, al snel totaal gewonnen. Maar rond
middernacht liet ik mij, in een nog altijd enigszins voordelige positie maar
verlaten door de goede geesten, in een matnet lokken.
De wedstrijdleider NHSB vond het kennelijk een leuk idee om beide verenigen
in de eerste ronde van de externe competitie 2025 – 2026 aan elkaar te
koppelen. Op 23 september reisde het eerste zestal af naar de speelzaal in
Hoorn, om het op te nemen tegen de Hoornse reserves. Blijkbaar drinken die
andere melk dan hun eerste teamgenoten (gemiddelde rating 1774). Echter
zonder Simon, die kampt met een, onder schakers welbekende, elleboog
kwetsuur. Ik vrees dat de captain van het eerste team ook de tweede ronde
(dinsdag 14 oktober) zal moeten missen vanwege de, naar verwachting,
langdurige revalidatie. Sterkte kerel!!
Een keurige 2 – 4 winst, mede met dank aan invaller Wim, debutant op dit hoge
podium. De twee nederlagen kwamen daarbij, naar verluidt, uiterst ongelukkig
tot stand. Onze onvolprezen secretaris hield er naar eigen zeggen zelfs een
slapeloze nacht aan over, nadat hij in gewonnen positie had geblunderd.
Notabene uitgerust met een scherpe blik voor allerhande tactische ellende,
was hij slachtoffer geworden van een zogenoemd ‘familieschaak’. Voor de
minder ervaren schakers onder ons: hier biedt een paard schaak, met
gelijktijdige aanval op, in voorliggend geval, de dame. De koning moet spelen
omdat het paard niet geslagen kan worden en de dame verdwijnt roemloos
naast het bord. Troost je Cor, die nacht staarde ik ook naar de sterren. In de
interne verloor ik op ongeveer hetzelfde moment van David. Na zijn h2-h4
dacht ik: “Begrijp ik niet”, na h4-h5 “Dit raakt niet de kern van de stelling”, na
Pf3-h4 “Paard aan de kant brengt schand”, na Ph4-f5!! “Ik kan opgeven”.
Een week later staat s.v. Krommenie 2 – Caïssa Eenhoorn 3 op het programma.
Dit seizoen is ondergetekende, “Ik maak kampioenen”, de ‘playing’ captain. En
dat zullen ze weten! In de uitnodigingsmail waarschuw ik voor onderschatting.
Onze teamrating ligt gemiddeld aan de 6 borden ongeveer 200 punten hoger
(1849 tegenover 1671). De Grote Wijze dr. Siegbert Tarrasch citeer ik met de
uitspraak “Het is niet voldoende om een Meester te zijn. Je moet ook
Meesterlijke zetten spelen”.
De samenstelling van het tweede team kan hier en daar aanleiding geven tot
gefronste wenkbrauwen. Toegegeven, het is inderdaad een enigszins
verrassend gezelschap. Martin en Ruud zijn de enige spelers die vorig seizoen
ook van de partij waren in het team, dat op het nippertje niet degradeerde. De
Teamcommissie biedt hen, weliswaar na urenlang overleg, 1 herkansing. Maar
wat hebben de gebroeders Breedveld in hemelsnaam in het tweede te zoeken
(?), met hun eeuwenlange FIDE, KNSB en NHSB ervaring en een palmares waar
een paard de hik van krijgt. Hier moet ik het antwoord op schuldig blijven. Dan
is daar Fred, die zich nog niet zo heel lang geleden bij de club aanmeldde en
over een indrukwekkende schaakervaring blijkt te beschikken. Intussen is Fred
oprecht bescheiden over zijn rating, 1915. Maar bedenk dat daarvan geen punt
is gestolen. Tenslotte rookie Wim, die dus al succesvol inviel in het eerste team.
In de bescheidenheid die mij siert verklap ik hier dat hij door mij hoogst
persoonlijk is ontdekt toen hij een partij, in het kader van het Rapid
kampioenschap, met Erik zat te analyseren en onbetwistbaar aanleg etaleerde.
Hij heeft zich pas vorig seizoen bij de club aangemeld, maar behalve over talent
beschikt de voormalige Zaanse tennis crack over de door mij geëiste
winnaarsmentaliteit. Opmerkelijk: op de startlijst van de teams in NHSB klasse
2B noteert Wim exact zero KNSB ratingpunten. Intussen zijn dat er 1820. Maar
daar blijft het niet bij, zie zijn Blitz- en Rapid rating op de september lijst,
respectievelijk 1910 en 2124!
Ook het tweede wint de eerste wedstrijd, zelfs nog overtuigender, 5 ½ – ½. Fred
moet tot zijn spijt noodgedwongen verstek laten gaan. Geen reden voor
paniek, in Krommenie groeit het talent aan de bomen en de vlijmscherpe
Leeuwenkoning Kees (T) toont zich, zoals verwacht, een vaardige vervanger (1).
Ruud mishandelt de opening en kan, nog iets eerder dan Wim, een uitnodiging
tegemoet zien voor een 5 daagse opening- cursus op Papendal. Maar beiden
rechten de rug, dat zien we graag, en scoren 2x een 1. Samen met Martin heb
ik zijn partij bestudeerd. Nadat de tegenstander het erg voor de hand liggende
Pf4 verzuimt, slaat onze voorzitter genadeloos toe via zijn specialiteit, de
koningsaanval (1). Erik zet de partij goed op, maar ik betwijfel of het voordeel
verzilverd kan worden. Dan is het opeens over en uit als broer een voor de
hand liggende zet afstraft met de briljante riposte Ph4!! (1).
Ja, je hebt nu 5 overwinningen geteld. Wie draagt dan de verantwoordelijkheid
voor de halve tegentreffer? Juist ja….Ik produceerde het type zet waarover Jan
Hein Donner ooit schreef dat er daarvoor in de Koninklijke Bibliotheek in Den
Haag niet genoeg vraagtekens voorradig zijn.
Jamal Zyat – Andre Breedveld
1 e4 c5 2 Pc3 e6 3 f4 a6 4 g3 b5 5 Lg2 Lb7 6 De2 Pc6 7 Pf3 d6 8 0–0 g6 9 d3 Lg7
10 f5 Pd4 11 Df2 gf5x 12 Ph4 Pe7 13 ef5x
Pdf5x
De enige zet, maar ook de weerlegging. Na 14 Lb7x wint Ld4
14 Pf3 0-0 15 Pe4 Le4x 16 de4x Pd4 17 Pg5 h6 18 c3 hg5x 19 cd4x Ld4x 20 Le3
e5 21 Dd2 Pc6 22 Tf5 f6 23 Taf1 Le3x 24 De3x Pd4 25 Tf6x
Jamal zei onmiddellijk na de partij dat dit een enorme blunder is. Op zichzelf
klopt dat, maar aan de andere kant zal een gewone zet de witte inboedel niet
redden vermoed ik. Hoe dan ook, het effect van de zet is dat ik niet meer kon
denken, het licht ging uit. Ik kijk nog even naar 25…Tf6x 26 Dg5+ Kf7, maar
verwerp dat vanwege 27 Tf6x. Minutenlang zit ik als versteend achter het bord
het komende verlies te verwerken en mijzelf te verwensen dat ik 25 Tf6x heb
overzien. Uiteindelijk vind ik nog een zet die het dreigende Dg5x voorkomt.
25…Pe2+
Al enigszins rijp voor het dolhuis. Na 25…Tf6x 26 Dg5x Kf7 27 Dh5 Kg7 28 Dg5
Tg6 kan wit opgeven. Maar deze zet verdient nog net geen vraagteken, hoewel
voorkomen overbodig. Het idee erachter is echter destructief.
26 Kh1 Pf4????? (etc.)
Dit beschouw ik als mogelijk de grootste blunder uit mijn schaakcarriere. Het
goede nieuws is dat wit geen Dg5x kan spelen. Het slechte nieuws is dat zwart
compleet verloren staat. Tf6x is natuurlijk nog steeds winnend. In dit tijdperk,
waarin inclusie heilig is verklaard, maak ik een grote kans om de eerste prijs
voor de prestigieuze ‘Grootste Schaakblunder van 2025’ in de wacht te slepen.
27 Tf8x+ Df8x 28 gf4x gf4x 29 Dd3
De rest van de partij, niet meer genoteerd vanwege minder dan 5 minuten op
de klok, laat ik aan je verbeelding over. Wit kan ontspannen winnen met zetten
als Dd5, Lh3, Lf5, maar er is voldoende andere keuze in de snoepwinkel. Wat er
hierna gebeurt valt zonder droge ogen met geen pen te beschrijven. Ik bereik
zelfs nog een gewonnen stelling. Maar na waarschijnlijk driemaal dezelfde
stelling, hier mag arbiter Chris op de valreep nog even zijn autoriteit tonen,
tekenen we de vrede.
Ik citeer tot slot nog dezelfde Internet site: “De steek van een Hoornaar kan
nog op de lange termijn shockverschijnselen veroorzaken. Eventueel is het
raadzaam om 112 te bellen”.